Skład paszy jest jedną z najbardziej znaczących i najmniej analizowanych zmiennych w komercyjnej produkcji brojlerów. Podczas gdy genetyka i żywienie są przedmiotem szczególnej uwagi, fizyczna postać paszy i spójność jej podawania powodują różnice w wydajności, które ujawniają się dopiero na etapie uboju, zanim uda się zidentyfikować ich przyczynę.
Forma paszy a jednolitość stada
Różnica między paszą granulowaną a paszą w postaci mączki nie jest nieznaczna. Badania wykazują, że brojlery karmione paszą granulowaną osiągają o 15-20% wyższe spożycie paszy i tempo wzrostu w porównaniu z tymi, które otrzymują paszę w postaci mączki (Naderinejad i in., 2016). Korzyść ta dotyczy również jednolitości stada, gdzie pasza granulowana zapewnia o 5% lepszą spójność w całym stadzie (Sena i in., 2013). W produkcji komercyjnej, gdzie jednolitość decyduje o wynikach klasyfikacji i wydajności przetwórstwa, różnica ta ma bezpośrednie znaczenie finansowe.
Specyfikacje granulatu: średnica, długość i dopasowanie do wieku ptaków
Nie wszystkie granulaty działają tak samo.
Pisklęta poniżej siódmego dnia życia wymagają granulatu o średnicy nie większej niż 2 mm, aby zapewnić optymalne spożycie (Cerrate i in., 2008).
W przypadku starszych brojlerów standardem są granulki o średnicy 3mm, jednak długość stanowi zmienną, która jest często pomijana. Ptaki otrzymujące krótsze granulki o średnicy 3 mm wykazują o 8-10% większe spożycie paszy i o 5-10% lepszy przyrost masy ciała w porównaniu z ptakami karmionymi dłuższymi granulkami o tej samej średnicy (Abdollahi i Ravindran, 2013b). Określanie średnicy bez uwzględnienia długości powoduje powstanie wymiernej luki w wydajności.
Jakość mieszania a współczynnik zmienności
Jednorodność mieszania paszy powoduje jedne z najbardziej wyraźnych rozbieżności w danych.
W gospodarstwach, w których pasze są słabo wymieszane, odnotowuje się współczynnik zmienności na poziomie 13%, co odpowiada rozrzutowi masy ciała wynoszącemu 116 gramów w całym stadzie. Tam, gdzie proces mieszania jest odpowiednio kontrolowany, współczynnik zmienności spada do 2,5%, a rozrzut masy ciała zmniejsza się do 57 gramów (McCoy i in., 1994). Ten pojedynczy etap przetwarzania może decydować o rentowności stada, zanim ptaki osiągną piąty dzień życia. Wczesne żywienie potęguje ten efekt: pasze przedstartowe o zoptymalizowanej zawartości wapnia podawane przez pierwsze cztery dni zapewniają o 2,54% wyższą masę ciała utrzymywaną aż do wieku uboju oraz dają tusze cięższe o 2,2% (Franco-Rosselló i in., 2022).
Wzorce spożycia paszy jako wskaźnik wydajności
Czas pobierania paszy stanowi bieżący wskaźnik dopasowania jej struktury do potrzeb stada. Jeśli ptaki zjadają dzienną dawkę w mniej niż 30 minut lub potrzebują na to ponad trzech godzin, można przewidywać problemy z wynikami produkcyjnymi. Żadna z tych skrajności nie świadczy o optymalnym pobraniu paszy. Monitorowanie masy ciała w takich okresach pozwala określić, czy nastąpi przyspieszenie, czy spowolnienie wzrostu.
Związek między decyzjami dotyczącymi składu paszy a mierzalnymi wynikami staje się widoczny jedynie dzięki systematycznemu monitorowaniu masy ciała. Bez spójnych procedur ważenia różnice w wydajności wynikające z błędów w specyfikacji granulatu, nieprawidłowości w mieszaniu lub nieodpowiednio zaplanowanych zmian paszy pozostają niewykryte, dopóki wyniki przetwórcze nie ujawnią związanych z tym kosztów. Wiarygodne dane dotyczące masy ciała pozwalają zidentyfikować problemy z jakością mieszania, zanim rozprzestrzenią się one na całe stado, potwierdzają, czy specyfikacje granulatu są dostosowane do wieku i wymagań żywieniowych, oraz pozwalają zweryfikować, czy zmiany formy paszy przynoszą zyski przewidywane na podstawie danych.
Źródła
Abdollahi, M. R., & Ravindran, V. (2013b). Influence of pellet length on pellet quality and performance of broiler starters. Journal of Applied Poultry Research, 22(3), 516–522. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1056617119302508
Cerrate, S., Wang, Z., Coto, C., Yan, F., & Waldroup, P. W. (2008). Effect of pellet diameter in broiler prestarter diets on subsequent performance. Journal of Applied Poultry Research, 17(2), 264–272. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1056617119304234
Franco-Rosselló, R., Navarro-Villa, A., Polo, J., Solà-Oriol, D., & García-Ruiz, A. I. (2022). Improving broiler performance at market age regardless of stocking density by using a pre-starter diet. Journal of Applied Poultry Research, 31(1), 100232. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1056617121001124
McCoy, R. A., Behnke, K. C., Hancock, J. D., & McEllhiney, R. R. (1994). Effect of mixing uniformity on broiler chick performance. Poultry Science, 73(3), 443–451. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0032579119368655
Naderinejad, S., Zaefarian, F., Abdollahi, M. R., Hassanabadi, A., Kermanshahi, H., & Ravindran, V. (2016). Influence of feed form and particle size on performance, nutrient utilisation, and gastrointestinal tract development and morphometry in broiler starters fed maize-based diets. Animal Feed Science and Technology, 215, 92–104. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0377840115300882
Sena, L., Peti, D., & Nikolova, N. (2013). The effect of physical feed structure on the commercial broilers‘ performance.